Baba -  Genellikle otorite ile birlikte anılır. Ben ilk çocukluğumu dede/anneanne yanında yaşadığım için böyle bir tecrübem olmadı. Baba otoritesini hissetmeye başladığımda ilk gençliğe ulaşmıştım, haliyle çocukluktaki sevgi-otorite karışımı bir otorite  yerine salt bir dış/yabancı otorite hissettim. Çatışma daha sertti belki bu yüzden. ‘Baba sevgisi’ şeklinde küçüklüğümden kalan öyle yumuşak hatıralarım yok, haftada bir ya da iki gün görebildiğim, ne kızgınlığına ne de öyle yoğun sevgisine dair işaretler bulabildiğim puslu bir hatıratım var. Belki de bu yüzden babamın beni gerçekten de çok sevdiğini evlenip çocuklarım dünyaya geldikten sonra anladım. Şimdilerde babama dair hislerim onu bir babadan ziyade, uzun yılların şekillendirdiği, kadim, her konuda olmasa da haylice sorun için dertleşebileceğim bir dost gibi görüyor. Bir babaya sahip olmak ile evlat sahibi olmak arasında, bu iki kavramın anlam dünyasının çözümü için doğrusal bir ilişki var. Babamı seviyorum çünkü ben de bir babayım ve çocuklarımı nasıl çok sevdiğimi biliyor, onların gözündeki baba sevgisini, dahası onların baba otoritesine benim de onların masumluğuna olan karşılıklı muhtaçlığı görebiliyorum. Mukabil bir sevgi tırmanması değil bu; tam tersine karşılıksız, beklentisiz sevginin ete kemiğe bürünmüş en müşahhas örneklerinden birisi. Belki çocukluğumda babama uzak kaldığım için bazı şeyleri geç kavrıyorum. Belki de kimbilir; bu yaşadığım, ilk zamanlardaki uzaklığın dolaylı sonucu olan güzel bir nimet.

Birisi bir ‘şey’ üretiyor, nihayetinde özgün bir şey ve buna kendince bir bedel belirliyor; pahalı/ucuz, değerli/değersiz bunlar apayrı,  subjektif yargılarla malul, kolayca hemfikir olunamayacak konular.  Şayet ‘telif hakkı’ diye bir şey hiçbir şartta olmamalı ise bu en geniş anlamıyla -evimizdeki eşyaların bir gece ansızın birileri tarafından kalkgidelim yapılması da dahil- her türlü hırsızlığın suç olmaktan çıkarılmasını savunmayı da gerektirecektir. Bu da kişinin ilkesel olarak tam bir mülkiyet karşıtı olması anlamına gelir ve ancak o zaman kendi içine tutarlılığa sahip bir söylem halini alır.

Bu tür içeriğin ‘paylaştıkça eksilmediği’ dolayısı ile klasik mülkiyet kapsamında değerlendirilemeyeceği savunuluyor ancak bir içerik üretmenin ve buna ulaşmak isteyenler için bir bedel belirlemenin tamamen öznel bir hak olduğu atlanıyor. Beğenmesek de ‘piyasa mekaniznaları’ mümkün olabilecek en optimum derecelendirmeyi zaten yapıyor (ben bir şarkı cd’si ya da kitap çıkartsam mesela, muhtemelen üç-beş eş dost dışında kimse satın almaz ve ürettiğim şey benim için ne kadar değerli olursa olsun bana reel dünyada bir fayda sağlamaz) dolayısı ile bu konuda kendimizce kıstas belirleyip karar vermeye kalkmak da bir hak ihlali.

Fikir ve ifade özgürlüğü bağlamında bir sansür karşıtı olmak ile üretilen ticari içeriğin korunma çabasına karşı çıkmak ve bunu sansür olarak görmek aynı şey değil. Bir ara fizy.org engellenmişti, bu örnek üzerinden gidelim: Mü-Yap vb kuruluşlar hem ciddi temsil sorunlarının olması hem de haklarını savunduklarını iddia ettikleri kişileri bizzat kendilerinin yağmalaması gibi önemli yaralarla maluller. Kapitalizmin çarkları da tüm bunları hoyratça kullanıyor, ona da tamam. O zaman okuduğumuz kadarı ile fizy.org’a karşı ticari bir ilkesizlik de yapılmıştı, o da doğru. Ama tüm bunlar ‘telif hakkı’ denen şeyi ortadan kaldırır mı, yani özetle ‘telif hakkı’ olmamalı” diyebilmenin gerekçesi nedir? Böyle durumlarda bolca koparılan “sansür var” yaygarası nedeniyle konunun ilkesel boyutu güme gidiyor. Fikir ve ifade özgürlüğü bağlamında bir sansür karşıtı olmak ile üretilen ticari içeriğin korunma çabasına karşı çıkmak ve bunu sansür olarak görmek aynı şey değil.  İlkesizlik, temsil sorunu ya da kapitalizmin malum çirkin çarkları gibi konular daha farklı bağlamdaki husus, genel ve ilkesel olarak telif hakkı sahiplerinin paylaşıma izin vermeme haklarını tek başına değersizleştiren bir şey değil.

Epeyce önce Taraf gazetesinin içeriğini ödeme duvarı ile kapatmasını eleştirmiş bunun ‘kendi ayağına kurşun sıkmak’la eş değer olduğunu belirtmiştim. Müzik endüstrisi için de aynı şey söylenebilir; ‘telif hakkı’ duvarı çözüm değil. Ama bir hak. Tıpkı Taraf’ın yaptığının da çözüm olmadığı ama en doğal hakkı olduğu gibi.

“Yil 2006. A. Agaoglu IHD’den nicin ayrilmisti, hatirlayaniniz var mi? Hikmet Fidan desem? Sahi kim oldurmustu Fidan’i, neden oldurmustu? Bunu sunun icin sordum. Hatirlayin, yil 2002-2005 arasi. PKK eylemsiz, teror, cok nadir karsilasmalar disinda neredeyse bitmis durumda. AKP, AB reformlarini hizla gerceklestiriyor, bir yandan Kurtce egitim, Kurtce yayin gibi konularda adimlar atilmaya baslanmis. Statuko kontrollu bir saskinlik icinde, oyle, ne yapacagi konusunda kararsiz, bekliyor. Bu iyimser ortamda DEHAP icinde bariscil cozum dillendirilmeye baslanmis, Ocalan gudumune karsi cikan sesler daha belirginlesmeye baslamis. Derken 2005 baharinda, durduk yere tam da bu iyimser, “hah iste sorunlar cozulecek galiba artik” dendigi bir ortamda PKK eylemlerine tekrar basliyor. Gerekce ne? Koca bir hic. Evet koskoca bir hic. Tam o siralarda silahsiz, yasal, bariscil cozumden yana olan parti genel başkan yardimcisi Hikmet Fidan olduruluyor. O. Baydemir, Fidan’a ambulans dahi vermiyor. Zanlilar emri PKK’dan aldik diyorlar. DEHAP cinayeti kinayamiyor bile, IHD de ayni sekilde. A. Agaoglu bu yuzden IHD’den istifa ediyor. DEHAP yonetimi 2002-2005 arasindaki demokratik gelisime ve iyimser havaya ragmen durduk yere sertlesiyor. Yani barismis, iyi seyler oluyormus, AB uyumu Kurtler icin zaten son donemde savunduklari haklari verecekmis, umurlarinda degil.

Bakin o sirada bir sey daha oluyor. Kurt halki da baris istiyor ama onlari tahrik edecek bir seylere ihtiyac var ki, eylemlere baslayan PKK tabandan da destek alabilsin, sokaklar da buna icten ice katilsin. Iste vesayet kampi hemen yetisiyor, Umut Kitabevi bombalaniyor, Allah’in isi, adamlar yakalaniyor, asker cikiyor! Ve ortalik karisiyor. Ama dolayli, ama dolaysiz; ittifaki goruyor musunuz, nerede ne zaman birbirlerine ihtiyaclari varsa nasil da yardima kosuyorlar? O zaman PKK’nin mesruiyetinin devami icin kana, bunun icin de eylemlerini gerekcelendirecek argumanlara ihtiyaci vardi, vesayet yetisti, bu destegi sagladi.

Hatirlayin, bu bombalama sonrasi yapilan 40.000-50.000 kisilik gosterileri. Simdi vesayetin de onlara ihtiyaci var, “hiyariim vaar” diye ses etti, bunlar hemen tuzlugu alip kostu. Bu ornek  uc gelebilir belki, ancak son 3-4 yildir tum kritik zamanlara bakin, 27 Temmuz secimleri oncesine, gelen sehit cenazelerine, kotarilmak istenen CHP-MHP koalisyonu icin nasil calisildigina, 367 zamanlarina, sonra “c.baskanini halk secsin” referandumu siralarina, K. Irak harekati cigirtkanligina sebep olan baskinlara, vs.  En son da acilim konusunda takindiklari tutuma, anayasa degisikligine vurduklari darbeye ve nihayet son saldirilara ve gelinen atmosfere. Tum kritik zamanlarda belirgin olarak vesayetin kampinda yeraldi, onun isine yarayacak bir enstruman oldu bu orgut. (*)

O zaman da defaatle yazdim, AKP gerekirse kendini, gelecek secimleri feda ederek bu sorunu cozmeli, afsa af, haksa hak ne gerekiyorsa yapmali, yeter diye. Yapamadi, yapamiyor, iste gorduk sureci, kimler nasil feryat figan, zaten adamlar ip ustunde canbaz oynuyor, darbe planlari, suikastlar, kapatilma tehlikesi, ergenekon, vs. Tamam yine de yapmaliydi, yapamadi, bu AKP’nin sucu diyelim. Ama ayni AKP hic bu tur bir acilim vs surecinden bahsetmeyebilirdi de. Cesitli sebeplerle uygulama imkani bulamadi, tamam ama bir niyet vardi en azindan. Sonra 2002-2006 arasi var yani, AB sureci. Bunu da durduranin kim oldugu belli. Ben inaniyorum ki su statukonun tasfiye sureci, bu son yapilmak istenen degisiklikle hizlansa idi, kan biraz dursa, olum haberleri boyle gelmeseydi, onumuzdeki surecte her sey daha kolay olacakti. Zaten son 7-8 yildir onceden tabu olan her sey konusuluyordu, bircok asama gecilmis, normallesmisti, tum bunlar da olacakti. Ama en basta PKK bunu istemedi, ta 2005′ten beri bu boyle. Tum eylem grafigine ve zamanlamasina bir bakin. Nerede kimin isine yaramis. PKK acikca dese ki “kardesim ben ayrilikciyim, ayrilmadan bu is bitmez”; böyle bir şeyi hiç istemesek de kendi acisindan icsel tutarlliliga sahip olur yani. Ama oyle demiyor, “baris istiyorum, uniter yapida haklar istiyorum” diyor, vs. Sonra gidiyor bunlarin yapilacagi bir surec icindeyken tam, kendisinin dogdugu batakligi yaratan adamlarla zimnen de olsa ittifak yapiyor. H. Berktay da yazdi iste, ne tutarslizliklar sigdirdi su kisacik zamana. Bunu anlamak, kabul etmek mumkun degil.

Bakin hangi noktadayim, simdi, su anda, devlet onkosulsuz olarak konusmayi kabul ettigini aciklasa, PKK’nin bunu baltalamak cozumu engellemek icin elinden gelen herseyi yapacagina inaniyorum ben. Bunu bana PKK ve son 4-5 yildir yaptiklari inandirdi. Tamam barisalim, konusalim halledelim. Iyi de nasil?  Baris, barisi gercekten isteyenlerle yapilir. Ya gercekten istemiyorsa, ne yapilabilir? PKK kesinlikle bir sonuctur, o bolgedeki batakligi devlet yaratmistir ama oradan tureyen bu tepki, artik o batakligi doguran sebeplerle ve o batakligin kurutulmasiyla cok ilgili degildir.  Bu tip her orgutun eninde sonunda basina gelecek sey de budur. Artik bizzat PKK bu sorununun cozumu onunde dev bir set haline geldi. Su net ortaminda neleri konusabiliyoruz bakin, bu noktaya gelmis bir ulkede kulturel haklar icin adam oldurmek ve bunlar karsisinda sessiz kalmak, fasitliktir, vandalliktir, cinayettir.”

Bugün 2011’in çoğunu geride bıraktık. Yazıdaki tarihleri ve olayları güncelleyin, şiddetin daha da arttırılmasından ve örgütün zaten teşne olduğu taşeronluğun, Mısır ve Tunus olaylarından sonra beynelmilelliğini daha da açık etmesinden  başka değişen hiçbir şey yok. “Başbakanın dili sertleşti” deniyor, ya ne olacaktı cenazeler gelip dururken? Kaç yıllık süreç ortada işte.  Hepsini geçtik, en son Barış Konseyi’nin kurulmasında anlaşıldığı, Öcalan’a ev hapsinin konuşulabildiği bir ortamdayken Silvan’a ve sonrasında gelinen noktaya bir bakın. Gerekçe: Hiçbir gerekçe yok.

“Önce devlet operasyon yaptı, o yüzden saldırılıyor” ağzı da bırakılsın artık. Devletin ne olduğunu, bu sorunu nasıl yarattığını, şimdilerde kendi içinde nasıl çatıştığını, davaları biliyor, izliyoruz. AKP’nin zikzakları da nedenleri de malum.  Üstelik yıllar içinde olan önemli iyileşmeler var, düne kadar tabu olan birçok şey gerçekleşti. Bugün hak ve özgürlükler noktasında daha iyi yerde olmadığımızı kim söyleyebilir?

Peki Kürt siyaseti ne yaptı bu süreçte? Bırakın vesayetin geriletilmesine destek olmayı tam tersine yaptıklarıyla apaçık destek oldu düne kadar kanlarını emenlere. Neden? Çünkü dertleri barış falan değil. Dertleri Kürtler de değil. Dertleri kendileri. Dertleri kanla dönen rantları. Eğer bir gün bu ülkeye barış gelirse işsiz kalacak iki güç var: Birisi vesayet ve onun payandaları diğeri PKK/Kürt Siyaseti. Her ihtiyaçta kendilerini birbirlerine yardıma koşar bulmaları boşuna değil.

Bizler eylemsizlik zamanındaki askerî operasyonları devamlı olarak eleştirdik. Birileri ise PKK vururken dut yemiş bülbüle dönüyor, “PKK’ya silah bırak demeyi ahlakî bulmuyoruz” diyordu. Şimdi aynı kişiler çıkmışlar utanmadan sıkılmadan “operasyonlar dursun” diyorlar.  Elbette cinayetleri desteklemek de bir tercihtir, de; hiç olmazsa bunu “barış” kelimesini kirleterek yapmayın. Riyakâlığın bile bir sınırı, ar damarının da bir istiap haddi var, dayanamaz çatlar.

Ne zaman PKK ateşkes ilan eder ve sınırdışına çekilir, BDP TBMM’ye, masaya gelir, o zaman operasyonlar durur, barış konuşulur. Gerisi laf-u güzaftır. Bundan sonrası ne olur bilemiyorum. PKK hem uluslararası dinamiklerin etkisi hem de bu toz dumanın gerekçesiyle şiddeti daha da arttıracaktır muhtemelen; Allah inşallah yüzümüze bakar ve bu güzel ülkeyi her iki tarafın kan tacirlerinden korur.

–

[*] Benim bahsettiğim vesayetle ittifak yönü konunun sadece içe bakan kısmı. Terör örgütleri iç ve dış birçok dinamikle hemhaldir; o zaman, tartışmanın seyri gereği sadece iç dinamiklere yoğunlaşmıştık. Örgüt zaten öteden beri uluslararası manipülasyona açıktı; bunu hem lojistik destek hem de varlığını devam ettirebilecek etkinlik için kullanıyordu. Arap Baharı’ndan sonra da manivelalarını sür’atle ve akıllıca, hem çeşitlendirdi, hem de güncelledi. Bugün gelinen noktadaki şaşırtıcı sertleşmenin önemli bir ksımı da Arap Baharı ve onun mevcut/olası sonuçları ile ilgilidir.

—

Not: Kılıçbay ve Aköz’ün sığlığına bakmayın; bilakis bu sığlık,  düşünce konusunda ideolojik  felcimize çok güzel bir örnek teşkil ediyor. Ki  zaten program bu felç üzerinde ilerliyor ister istemez,  çünkü konuşuldukça -özellikle de Kılıçbay konuştukça- felcin büyüklüğü ve sebebi çok daha iyi anlaşılıyor; ve DC’nin yaptığı tahsislerle birlikte resme dair ortaya iyi bir özet çıkmış oluyor.

[*] Birinci bölüm – İkinci bölüm – Üçüncü bölüm – Dördüncü bölüm – Beşinci bölüm – Altıncı bölüm – Yedinci bölüm – Sekizinci bölüm – Dokuzuncu bölüm – Onuncu bölüm

Bu fotoğrafı geçen yıl Altınoluk’ta çekmiştim. Bu yıl yine aynı manzarayı gördüm. CHP’li belediyenin sosyal bir hizmetiymiş bu;  traktörün arkasına bağlanan uydurma bir şeyle turist gezdirmek.  Evet, ana muhalefet partisi bu adamlar, ülke yönetmeye talipler, iktidar alternatifiler teoride.  Kesinlikle eminim ki, duası makbul insanların hürmetine Allah yüzümüze bakıyor ve koruyor bu ülkeyi.

Su birdir, fakat iki vahyin zahirî olarak aynı olması asla sözkonusu olmaz. Her bir dalga kendi varış noktasına uygun olarak kendi karakteristiklerine sahiptir. Yani, herbiri zamanın ve varış yerinin hususî ihtiyaçlarına karşılık verecek şekilde takdir-i ilahî ile akıtılmıştır. Toplumdan topluma değişik istidatları kapsayan ihtiyaçlar dalganın yolu üzerindeki oyuklara, boşluklara ve çukurlara benzetilebilir. Müminlerin büyük çoğunluğu yalnızca dalganın bu haznelere doldurduğu ve dinin biçimsel vechesini oluşturan suyla ilgilerinirler.

Diğer yanda, batınî ve bu yüzden gizli olanla muhatap olan Sufîler ise bilhassa “göklerin melekûtunun gizemleri” ile ilgilenirler. Bu nedenle imgemize uygun olarak Sufî’nin kıyas kabul etmez surette arkada kalan sudan çok cezir dalgası ile, yani geri çekilmekte olan dalga ile meşgul olan kişi olduğunu söylemek doğru olacaktır. Ancak Sufî’nin yine de toplumdaki diğer kimseler gibi geride kalan bu suya ihtiyacı vardır çünkü halen beşerî birey seviyesindedir ve dinin zahirî biçime olan bu ihtiyacı bu itibarladır. [..]

Tasavvufun ‘dinin prangalarından azade olduğu’ konusunda ısrar edenler, bunu kısmen, onun evrenselliğinin tehlikeye gireceği kaygısıyla yapmaktadırlar. Zihinlerini tasavvufun kuşku duyulmayan bu vechesi ile meşgul etmelerine ancak sempati duyabiliriz. Lâkin unutulmamalıdır ki Tasavvufun aslî özgünlüğü evrensellik ile tam olarak uyuşabilir. Bu gerçeği gösterebilmek için kutsal sanatı örnek verebiliriz. Konumuza en yakın örneği teşkil eden İslam sanatı diğer kutsal sanatlardan farklılığı ile hemen tanınabilir. “Hiç kimse İslam sanatının zaman ve mekan olarak birliğini (unity) inkâr edemez. Bu çok açık ve belirgin bir husustur: İster Kurtuba camii ya da Semerkand’daki büyük medrese, ister Magrib’deki ya da Çin Türkistanındaki bir velînin türbesi düşünülsün, bu eserlerin tümünde aynı sanat ışığı parıldar” [T. Burckhard - İslâm Sanatında Ezeli Değerler" Studies in comparative Religiaon - 1967]   Aynı zamanda İslâmın büyük anıtlarının evrenselliği nedeniyledir ki, onlardan herhangi birinin huzurunda, dünyanın merkezinde olduğumuz izlenimini ediniriz. [Bu düşünce Frithjof Schoun'dan alınmıştır. Kendisi kutsal sanat ile kutsal olmaksızın dinî olan sanat arasındaki farkı da ustaca göstermiştir: "Romanesk ya da Gotik bir katedralin önünde durduğumuzda kendimizi dünyanın merkezinde hissederiz. Ama bir Rönesans, Barok ya da Rokoko tarzı kilisenin önünde durduğumuzda sadece Avrupa'da olduğumuzun bilincindeyizdir."]

Tıpkı bir velînin kutsal bir abide olarak vücud bulması gibi, her ikisi de (yani hem kutsal sanat, hem de velî) İlahî Mükemmeliğin, kemâlin tezahürüdür.  İslam doktrinine göre Mükemmelik (kemâl), Celâl ve Cemal niteliklerinin bir sentezidir. Bir çok Sufînin ifade ettiği üzere, Tasavvuf bu ilahî niteliklerle donanmaktır ki bu da nefsi (soul), düşmüş insanın sınırlamalarından, ‘ikinci tabiatı’ haline gelmiş olan huylardan, alışkanlıklardan, peşin hükümlerden kurtarmak ve nefse Tanrı’nın suretinde yaratılmış olan insanın primordial tabiatının karakteristiklerini geri kazandırmak anlamına gelir.  [...] Kutsal sanat zor olanı kolay hale getirebilen ilahî bir lütuftur. Kutsal sanatın fonksiyonu nefsin içine sızıp velâyetin kazanılmasını hızlandırmaktır.

[Yani] Burada sözkonusu sanat eseri bir imgedir. Şayet Hampi Tapınağı’nı ya da Chartes Katedrali’ni de Tac Mahal’i Tasavvufun bir billurlaşması olarak aldığımız gibi aynı derecede alıp alamayacağımız sorulsaydı cevabımız “evet” olurdu. Hem Hindu tapınağı hem de Hristiyan katedrali, her ikisi de Celâl’in ve Cemâl’in yüce tezahürüdür. Her ikisinde Celâl’i ve Cemâl’i farkedemeyen ve onların içinde manevî bir haz bulamayan ‘sözde’ bir Sufî aslında kendi liyakansizliğini gösteriyor olacaktır, çünkü bu tutumuyla Tanrı’nın işaretlerine lâyık oldukları değeri vermemektedir. Fakat unutulmamalıdır ki, kutsal sanat, içinde çiçek açtığı toplumun her bireyi içindir. Ve kutsal sanat sadece amacı/hedefi değil, aynı zamanında vasıtaları ve perspektifi, diğer bir ifadeyle amaca/hedefe açılan yolları da temsil eder. [...] Hakikatin birliği vahiylerin tümünde sadece eşsiz niteliği ile değil, aynı zamanda homojenik niteliğiyle de yansıtılmıştır. Bu nedenle teokratik medeniyetlerin her biri eşsiz ve homojen bir bütündür. Bir meyvanın diğerlerinden farklı olması gibi birbirinden farklıdırlar, fakat ‘alınan tat’ hepsinde aynıdır. Müslüman mistik bu yüzden herhangi bir çekince olmaksızın (*) kendisini bütünüyle kutsal sanatın büyük bir eserine verebilir. [(*) Yani dışarıdan herhangi bir yabancı titreşim alma korkusu olmaksızın. Çünkü iki manevi perspektif doktrinal ya da yöntemsel/metodik sebeplerle aynı hedef doğrultusunda birbirlerine yaklaşmalarına karşın kendi bazı vecheleri itibarı ile birbirlerini karşılıklı olarak dışlayıcı olabilirler. Bununla birlikte kutsal sanat sadece bir yardımcıdır ve normalde manevi gerçekleşmenin merkezi bir vasıtasını teşkil etmez. Kişinin kendi geleneği dışındaki bir geleneğin kutsal sanatından gelebilecek herhangi bir tehlike bu yüzden başka bir dinin ritlerinin tatbik edilmesinden doğacak tehlikeden kıyaslanamayacak derecede daha önemsizdir. Manevi homojenliğin diğer herhangi bir dinin ritlerini tatbik etmek suretiyle bozulması nefsi dengesizliğe sevkedecek güçlü bir sarsıntıya neden olabilir.]

Kutsal sanat, evrensellik ile hususiyet arasındanki uygunluğa açık ve vasıtasız bir örnek teşkil ediyor. Aynı uygunluk merkezi, yarıçapları ve çevresi ile çember/daire sembolizmi ile de gösterilebilir. [..] Herkes belli bir noktada olduğunun ya da belirli bir noktaya ulaşmış olduğunun bilincidindedir. Mistisizm bu noktanın, yarıçapın üzerinde olduğu bilinciyle başlar sonra bu durumun kullanılması olarak adlandırılabilecek şey ile devam eder. Bu durumda yarıçap ‘İlahî Rahmet’in bir şuasıdır. İlahî Rahmet’in şuası merkezden yayılmaktadır ve aynı zamanda bu ‘Yüce Merkez’e doğru geri sevkedicidir.

Yarıçapın kendisi dinin mistisizm boyutudur. İslam’ın durumunda, bu sembolün ışığında hem hususî hem de evrsensel olarak beliren şey Tasavvuftur. Tasavvuf hususîdir çünkü diğer mistisizmleri temsil eden yarıçapların herbirerinden ayrıdır. Ve Tasavvuf evrenseldir çünkü  o da diğer yarıçaplar gibi merkeze sevkeder. İmgemiz şu hakikati açıkca göstermektedir; her mistik yol hedefe doğru yaklaştıkça daire çevresinin diğer noktalarından yola çıkan diğer mistisizmler ile yakınlık arzeder. Bununla birlikte, tamamlayıcı ve neredeyse paradoksal bir hakikat bulunuyor: Yakınlığın artması ayrılığın/farklılığın azalması anlamına gelmez. Çünkü merkeze yaklaştıkça yoğunluk fazlalaşır, yoğunlaşma fazlalaştıkça ‘dozun’ kuvveti de artar. İslam’ın yoğunlaşmış özü ancak yolun sonuna ulaşan, kendi dininin hususi ideallerini en yüksek ve en gelişmiş seviyeye taşımış velîlerde bulunabilir; tıpkı Hristiyanlığın yoğunlaşmış özünün ancak bir St. Francis bir St. Bernard ya da bir St. Dominik’de bulunabilmesi gibi. Diğer bir ifade ile hedefe yaklaştıkça sadece evrensellik değil, aynı zamanda her hususî mistisizmin özgünlüğü de yoğunluk olarak artar. Özgünlük eşsizlikten ayrılamayacağı için başka türlüsü de düşünülemezdi ve bu durum evrensellikle beraber tercih ettiği vahdete yakınlığı arttırır.

Bu konu üzerindeyken şunu da belirtmek gerekiyor ki, gözönünde bulundurduğumuz büyük evrensellik bulunduğu kadar, aynı zamanda bir de küçük evrensellik bulunmaktadır. Büyük evrensellik anlamında tüm mistisizmler aynı seviyedederiler çünkü hepsi tek hakikate sevkederler. Bununla birlikte İslam’ın, dolayısı ile de Tasavvufun özgünlüğünün bir özelliği de ikincil bir evrsensellik olarak adlandırılabilecek şeydir ve bu da onun bu zaman çevriminin son vahyi olması gerçeği ile açıklanacaktır. Dolayısı ile son vahy olması itibarı ile ‘İslam Vahyi’nin zorunlu olarak nazara alınması gerekiyor. İslamî amentü Kurân’da Allah’a, Meleklerine, Kitaplarına ve Elçilerine iman etmek olarak beyan edilmiştir. Bu bağlamda, aşağıdaki ayet gayet manidar olup Hristiyanlık ve Yahudilik’te bu ayet ile karşılaştırılabilecek hiçbir şey bulunmaz: “Her biriniz için bir şeriat ve bir yol tayin ettik. Halbuki Allah dileseydi sizi (baştan beri bir şeriat üzere) tek bir ümmet yapardı; fakat size verdiği şeylerle (muhtelif zamanlarda, muhtelif şeriatlarla) sizi imtihan etmek için (böyle yaptı); öyleyse hayırlı işlerde yarışın. sonunda dönüşünüz Allah’adır, artık hakkında ihtilafa düşmekte olduğunuz şeyleri size (O) bildirecektir.”  Üstelik, -zaman çevriminden bahsedilmesinin sebebi budur- ilk ile son arasında buluşma sözkonusudur. İslam ile birlikte, çark tam bir daire çizmiştir. Ve bu nedenle İslâm kendisinin primordial dine bir geri dönüş olduğunu beyan etmektedir, bu da ona evrenselliğinin bir diğer vechesini kazandırmaktadır. Son vahy olarak Kur’an’ın karakteristiklerinden biri de ara sıra adeta şeffaflaşmasıdır. Böylelikle ilk vahy (primordial dinin ilk vahyi) ayetlerin arasından parıldar. Ve bu ilk vahy yani ‘yaratılış kitabı’ herkese aittir. Bu kitaba uygun olarak Hz. Muhammed’in mucizelerinin, Hz. Musa ve Hz. İsa’nın mucizelerindeki gibi safhanın merkezini tutmasına asla müsade edilmemiştir. İslamî perspektife göre safhanın merkezi büyük yaratılış mucizesine ayrılmalıdır/tahsis edilmeldir ve zaman geçtikçe daha da muhakkak addedilen bu husus aslî statüsüne geri kazandırılmalıdır. Bu münasebetle, Sufîler tarafından çok sık iktibas edilen hadis-i kudsîyi burada dercetmek yersiz olmayacaktır: “ben gizli bir hazineydim ve bilinmek istedim, âlemi yarattım.”

—-

Martin Lings – What is Sufism? – 1993 / Tasavuf nedir? – Vural Yayıncılık – 2007                 

Sokrates ‘felsefe ölmeyi tercih etmektir’ der. Ben yaşamdan çok ölmeyi tercih ettim. Yüksek düşünce ve sanatın yaşamdan çok ölüme yakın olmakla gerçekleşeceğine inanırım. İslamcılar yaşamayı tercih edenlerdir. Ben ‘dindarlar’ demeyi tercih ederim. Zannediyorum dindarlık teriminin yaygınlaşmasında, benim bu sözcüğü kullanmamın da etkisi oldu. İslamcılık politik bir tanım ama dindarlık öyle değil. Dindarların İslamcı olması gerekmez, İslamcıların da dindar olması gerekmez. [..]

Kadını anlamak benim için doğayı anlamının biricik yoluydu. Doğayla temas edebilmek için öncelikle kadını anlamak icap eder. Gerçekte kadınların hepsi dindardır, kadınlık özü gereği dindardır ya da dindarlık daha çok kadına yakışır diyebilirim. Annelik, sadakat, vefa, şefkat vardır kadında. Dişillik dindarca bir şeydir. Sevimsiz olmak pahasına söylüyorum, dişi olan zayıf olandır. O yüzden de güzel olandır. Tarkovsky ‘Çirkin olan kalındır, kütük gibidir, ölüdür. Çünkü güzel olan zayıf olandır’ der. [..]” (Tadımlık bir D. Cündioğlu söyleşisinden – Aktüel – Sayı 246 – 23 Haziran 2011)

Bu ülkenin en önemli sorununun Kürt sorunu ve anayasa olduğunu düşünüyorum. Kürtlerle nasıl anlaşma sağlanır bilmiyorum, onca yıl mağduriyetlerine haklı destek verdim hâlâ veriyorum ancak artık -Kürtlerin değil- Kürt siyasetinin barış istemediğine ikna olmuş durumdayım. Bu yüzden de bu sorunun bir ‘Türk sorunu’na ve bunun doğal uzantısı olacak bir iç savaşa dönüşmeden nasıl çözülebileceğini bilmiyorum. Kürt siyaseti epeydir (özellikle de 2005′ten beri), H. Berktay’ın enfes değişiyle “düğün sürecine girilmesi üzerine düğünden kaçmak için bahane arayan gelin” gibi davranıyor. Bu uğurda kimlerle, hangi cephelerle aynı safa düştüklerine, hangi açık ya da zımnî ittifakları yaptıklarına dair örnekleri son yıllarda bolca gördük.   Olası bir özerkliğin ya da ayrılığın nasıl bir Kürt Kemalizmi ile malul olacağı gibi gözle görülür bir kesinlik de önümüzde duruyor; cinayetler, molotoflar,  taşlı sopalı saldırılar, tehditler, önder tapıcılığı, seçmen iradesine yönelik ağır ipotekler ve farklı seslere dair acımasız bir tahammülsüzlük, vs.

Kürt sorunu  ve benzeri diğer asırlık sorunlarımızı çözme ihtimali olan tek şey yeni, sivil bir anayasa. “Uzlaşmayla anayasa yapılsın” söylemindeki steril masumiyetin aslında “anayasa yapılmasını istemiyorum” demek olduğunu bilecek kadar da çok siyasi tecrübeye sahibim. Bu yüzden “ittifakla, uzlaşma ile, toplumun tüm kesimlerinin katılımıyla… vs” gibi klişelere karnım tok. 330′un altında kalınması halinde sivil anayasanın büyük oranda hayal olacağını bildiğim için 330′un üzerinde vekil çıkaracak bir oy oranı ile AK Parti’nin iktidar olmasını istiyorum. Nokta.

–

Aklın ve vicdanın yolunun pek de belirsiz olmadığına dair:   Etyen Mahçupyan’dan aynı konuda güzel bir yazı: “Geniş fotoğraf” / Bu da, muhtemelen bambaşka hayat tarzlarına sahip olduğumuz Markar Esayan’dan:  “AK Parti’ye oy vereceğim, çünkü..”